پایش و مدیریت شوری، از مهم ترین موضوعات زیست محیطی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک است. به منظور دستیابی به این هدف بهره گیری از ابزارهای نو مانند سنجش از دور اجتناب ناپذیر است. هدف از این مطالعه برآورد مولفه های شوری خاک (کلر، سولفات و هدایت الکتریکی) با استفاده از تبدیل طیفی تصاویر ETM+ و ASTER به رادیانس و بازتابش سطحی در محدوده کویر ابرکوه در منطقه ای به وسعت 87.4 کیلومترمربع است. بدین منظور از تصاویر ماهواره ای) ETM+ اکتبر 2002) و) ASTER ژوئن 2006) و همچنین نتایج آنالیز شیمیایی مربوط به 29 نمونه خاک برداشت شده در مطالعات میدانی در ژوئن 2006 استفاده شده است. در ابتدا، پس از تصحیح هندسی تصاویر، با اعمال تبدیل های طیفی بر روی تصاویر، به تخمین مولفه های شوری خاک در یک مدل همبستگی گام به گام اقدام شده است. سپس مدل های تخمین با استفاده از معیارهای خطای نسبی تخمین و تایید، مجذور میانگین مربعات خطا، ضریب همبستگی و ضریب کارایی مورد ارزیابی قرار گرفته و با نتایج به دست آمده از 9 نمونه برداشت شده زمینی به عنوان نمونه شاهد مستقل، اعتبارسنجی شده اند. نتایج این تحقیق نشان داد که تاثیر تبدیل های مذکور بر ارتقای معیارهای مدل همبستگی در یون های مختلف متفاوت است و نشان از بهبود دقت نتایج مدل های برآورد مولفه های شوری خاک (به عنوان مثال، 35 درصد افزایش در برآورد مقدار کلر به وسیله سنجندهETM+  و 10 درصد افزایش در برآورد مقدار EC از طریق سنجنده (ASTER، پس از تبدیل مقادیر ثبت شده به وسیله سنجنده به بازتابش سطحی دارد؛ و اهمیت بازتابش سطحی را در این گونه محاسبات نمایان می سازد.

شبیه سازی تصاویر ماهواره ای اهمیت بسزایی در مطالعات سنجش از دوری دارد. این شبیه سازی می تواند پیش از پرتاب ماهواره جهت توسعه الگوریتم های مختلف، طراحی سنجنده برای کاربردهای خاص و یا در تخمین کمی پارامترهای مختلف گیاهی و خاک مورد استفاده قرار گیرد. رادیانس ثبت شده به وسیله سنجنده در بالای اتمسفر تابعی پیچیده از برهم کنش تابش خورشید با اتمسفر و عوارض موجود در سطح زمین است. این رادیانس به صورت ترکیبی از رادیانس های بازتابیده از پیکسل مورد مطالعه، اتمسفر و همچنین نواحی پیرامون پیکسل است مدل های فیزیک-پایه مختلفی برای مدل سازی این فرآیند پیشنهاد شده اند که می توانند رادیانس بازتابیده از سطح زمین و اتمسفر را بازسازی کنند. در این مطالعه شبیه سازی بازتابندگی و رادیانس تصاویر سنجش از دوری ابرطیفی بالای اتمسفر با ترکیب مدل فیزیک-پایه SLC و مدل اتمسفری MODTRAN4 و با استفاده از مدل بهبود یافته چهار جریانه ارائه شده است. تصاویر ماهواره ای ابرطیفی CHRIS-Proba و چندطیفی LANDSAT-5 جهت ارزیابی مدل با استفاده از داده های زمینی منطقه باراکس اسپانیا سال 2009 شبیه سازی شده اند. مقایسه تصاویر شبیه سازی شده با تصاویر واقعی بیانگر عملکرد مناسب مدل پیشنهادی با متوسط خطای RMSE بهتر از 02/0 برای بازتابندگی پوشش گیاهی است.

در طول تاریخ، گنبد عنصر شاخص در کالبد معماری مساجد ایران است. تاکنون عمده تحقیقات به بررسی شکلی و نمادپردازانه گنبد معطوف بوده است و عمده تحقیقات به تحلیل اثر شکل گنبد بر آسایش اقلیمی توجه نشده است. تنوع اقلیمی مناطق مختلف ایران، لزوم شناخت و استفاده از راهکارهایی ایجاد شرایط آسایش حرارت داخلی بنا را ضروری می سازد. هدف از این پژوهش شناخت میزان دریافت تابش خورشید و سایه اندازی بر رویه سطوح گنبد، در اقلیم های گرم و خشک و سرد بر پایه بررسی گنبدهای مساجد: امام اصفهان، شیخ لطف الله، مسجد النبی قزوین و جامع ارومیه، با استفاده از شبیه سازی تابش خورشید در پلاگین های Honeybee and ladybug با موتور شبیه سازی Radiance می باشد. در نخستین گام گنبدهای مساجد منتخب، در نرم افزار Revit2017 مدل سازی شد. سپس میزان دریافت تابش سالیانه آن ها در گرم ترین روز سال، ساعات 14، 16 و 18 بعدازظهر با استفاده از تحلیل تابش خورشید تحت پلاگین های Honeybee and ladybug انجام گرفت. نتایج آنالیزها نشان می دهد؛ با افزایش سطح گنبد مساجد میزان جذب حرارت در معرض تابش و در محدوده سایه افزایش می یابد، گنبدهای با خیز و ارتفاع بلند به لحاظ ایجاد سایه مناسب اقلیم گرم و خشک و گنبدهای با خیز و سطح تماس زیاد در اقلیم سرد و خشک به خاطر دریافت تابش زیاد مناسب هستند. ایجاد گنبد بر روی گریو باعث افزایش سایه اندازی در سطوح گنبد می شود. لذا چنین می توان بیان نمود که؛ شکل، خیز و نوع طاق گنبد در اقلیم های گرم و خشک و نیز سرد ایران براساس شرایط حرارتی و میزان نیاز جذب تابش خورشید در طول سال، طراحی شده است.

در این تحقیق به این موضوع که چگونه می توان از راهکارهای جدید جهت مهیا کردن آسایش بصری دانش آموزان و کاهش مصرف انرژی در ساختمان های آموزشی استفاده کرد، پرداخته شده است، چرا که ساختمان های آموزشی زمانی مورد استفاده قرار می گیرند که نور روز وجود دارد. به دلیل اهمیت نور روز در افزایش بهره وری و تاثیر آن بر سلامتی، رفاه و افزایش کارایی بصری در یادگیری، خواندن و نوشتن، ضرورتا این نوع ساختمان ها مورد توجه واقع شده اند. هدف این مقاله بررسی تاثیر زاویه تمایل آتریوم بر عملکرد نور روز به وسیله تحلیل پارامترهای موثر است به گونه ای که تامین کننده آسایش بصری باشد. در راستای تحقق این هدف یک مدرسه ابتدایی که دارای آتریوم مورب می باشد و در شمال غربی شهر تهران قرار دارد به عنوان نمونه مطالعاتی بر اساس روش تحقیق کمی و طبق ماهیت داده ها انتخاب شد که در راستای تحقق تحقیق میدانی، بر مبنای محاسبات کمی در روش تحقیق بنیادین-کاربردی بوده است. زاویه های تمایل متفاوت آتریوم برمبنای جهت گیری به سمت دیاگرام خورشیدی و تاثیر آن بر مقدار نفوذ نور روز در زمان های مشخص در 3 کلاس مجاور آتریوم با زاویه های تمایل رو به شمال و جنوب تحلیل شدند. نتایج محاسبه شده نرم افزارهای شبیه سازی رادیانس و دیسیم براساس موضوع ضوابط انرژی روشنایی، CIBSE (LG10[3]& Guide A) و CIBSE(2007) (طراحی مدرسه) و (طراحی محیطی) و شاخص سنجش اعتبار در ساختمان های سبز (LEED8.1) به عنوان شاخص های کمی برای بررسی سنجش اعتبار روشنایی بررسی شده اند و مورد استفاده قرار گرفتند. نهایتا آزمون میدانی فوتومتریک با استفاده از ابزار سنجش روشنایی مورد استفاده قرار گرفت تا نتایج تحلیلی و یافته های تحلیل محاسباتی تایید اعتبار شوند و بنابراین نتیجه گیری ارائه شد.

این تحقیق با هدف بررسی دمای سطح زمین در رابطه با پوشش گیاهی و کاربری اراضی شهری با استفاده از داده های سنجش از دور در محدوده شهر اردبیل و اراضی حاشیه آن تا شعاع 15 کیلومتری با استفاده از تصویر لندست (2010) TM، پس از عملیات پیش پردازش نظیر آماده سازی تصویر، اصلاح رادیومتریکی و هندسی که با استفاده از نرم افزار ENVI®4.7 انجام شد. سپس برای اندازه گیری دمای سطحی از باند حرارتی تصویر و اعمال معادلات مربوطه جهت تبدیل اعداد رقومی به رادیانس و رادیانس به دمای درخشندگی استفاده شد. در مرحله بعد برای محاسبه گسیلمندی از شاخص نرمال شده تفاوت پوشش گیاهی (NDVI) استفاده شد و نقشه کاربری اراضی به صورت نظارت شده در شش کلاس از سطح تصویر استخراج شد. برای استخراج کسر پوشش گیاهی از مدل پیکسل Dimidiate استفاده شد. برای ارزیابی صحت داده های دمای سطحی استخراج شده از تصویر، از داده های چهار ایستگاه هواشناسی به صورت ساعتی استفاده شد و برای تطبیق این داده ها با هم، از یک رابطه رگرسیونی ساده استفاده شد. نتایج نشان داد که ضریب همبستگی دمای سطحی زمین (استخراج شده از تصویر) با دمای هوای ایستگاه های هواشناسی 0.79 و همبستگی دمای هوای ایستگاه ها با دمای هوای استخراج شده از تصویر 0.99 می باشد.

پلوم، توده آبی است که دارای شوری کمتری نسبت به آب دریا می باشد و نیز دارای رسوبات معلق بیشتری نسبت به آب های اطرافش است. با توجه به رشد جمعیت انسانی و صنعتی شدن، فشار بر روی مناطق ساحلی در حال افزایش است. در نتیجه، بررسی کیفیت آب حائز اهمیت می شود، که سنجش از دور در این زمینه نقش مهمی را عهده دار است. در این مطالعه، به منظور آشکارسازی پلوم رودخانه اروند از تصاویر ماهواره 8 Landsat در اکتبر سال 2016استفاده شد. برای این آشکارسازی، ابتدا تصحیحات رادیومتریکی بر روی تصاویر انجام گرفت، رادیانس باند4 و رادیانس باند2 جهت شناسایی انتخاب شدند و بعد دو شاخص NDWI و نسبت شوری (به عنوان عامل فیلتر) محاسبه شدند. سپس با استفاده از نقشه پراکندگی آستانه های مورد نظر برای پلوم به دست آمدند و نهایتا با ترکیب این 4 شاخص و استفاده از درخت تصمیم گیری (در محیط نرم افزار ENVI) آشکارسازی پلوم انجام گرفت. برای صحت سنجی پلوم آشکارسازی شده، از تصاویر ماهواره سنتینل-2 که در باندهای آبی، سبز، قرمز و مادون قرمز نزدیک دارای قدرت تفکیک مکانی ده متر است، در همان زمان استفاده شد، که نتایج دو ماهواره با هم مطابقت داشتند. به علاوه برای تعیین هسته پلوم و آب های ساحلی، از شاخص NSMI استفاده شد. بر اساس این شاخص (NSMI)، هسته پلوم (قسمتی که بالاترین غلظت مواد معلق را دارد) در مجاورت دهانه رودخانه اروند واقع شده است و با دور شدن از دهانه اروند، غلظت مواد معلق کاهش پیدا می کند.

محدودیت هایی مانند پوشش زمانی کم و کوچک مقیاس بودن تصویر برداری مادون قرمز حرارتی در اقلیم شناسی شهری به عنوان یک چالش علمی عصر حاضر می باشد. برای رفع این مشکل، مدل های ادغام زمانی و مکانی تصاویر مانند SADFAT در سنجش از دور مورد توجه قرار گرفته است. در تحقیق حاضر قابلیت استفاده از مدل SADFAT برای بکارگیری ویژگیهای مکانی تصاویر سنجنده  OLIو زمانی سنجنده MODIS، به منظور برآوردLST  های مناطق شهری، ارزیابی شده است. داده های ورودی به مدل شامل رادیانس حرارتی تصاویر مودیس و لندست و باند قرمز و مادون قرمز نزدیک لندست جهت پیش بینی دمای سطح روزهای متوالی سال 2017 میلادی محدوده شهر تهران می باشد. الگوریتم با بکارگیری دو جفت تصویر مودیس و لندست در زمان مشابه و مجموعه هایی از تصاویر مودیس در زمان پیش بینی و تعیین ضریب تبدیل تغییرات رادیانس حرارتی پیکسل ناهمگن مودیس نسبت به پیکسل لندست، LST را در مناطق ناهمگن پیش بینی می کند. برای ارزیابی نتایج مدل، تمامی پیکسل های تخمین زده شده به صورت نظیر به نظیر با پیکسل های تصویر مبنا در آن محدوده مقایسه شدند. میزان برآیند مقایسه برای روزهای فصل پاییز نشان می دهد که مدل SADFAT در این فصل بطور میانگین با ضریب همبستگی 86/0 و خطای خطای جذر میانگین مربعی 122/0، بالاترین دقت و در فصول دیگر با میانگین ضریب همبستگی 76/0 و خطای جذر میانگین مربعی حدود 4/0، دقت خوبی را ارائه نموده است. بنابراین با وجود برخی خطاهای سیستماتیک و متغیر موجود در تصاویر و اجرای الگوریتم، عملکرد این مدل برای پیش بینی LST در مقیاس زمانی روزانه و قدرت تفکیک مکانی 30 متر در شهر تهران خوب ارزیابی شد.

امروزه استخراج اتوماتیک راه از تصاویر ماهواره ای یکی از کلیدی ترین موارد تحقیقاتی در سنجش از دور می باشد که هدف عمده آن کاهش نقش نیروی انسانی می باشد. در این تحقیق روشی برای آشکارسازی نواحی راه از تصاویر راداری با روزنه ترکیبی و قدرت تفکیک بالا ارائه می شود. در این روش ابتدا بر اساس میزان رادیانس هر پیکسل و پیکسل های همسایه از تصویر ورودی ویژگی های چندگانه استخراج می شوند. در مرحله بعد ویژگی های استخراج شده در مقیاس های مختلف با در نظر گرفتن حد آستانه های محلی باینری شده و با یکدیگر تلفیق می گردند و در مرحله پایانی با در نظر گرفتن معیارهای مکانی و طیفی بطور جداگانه نواحی راه مناسب انتخاب می گردند. با اعمال این الگوریتم بر روی تصویر راداری ماهواره تراسار نتایج مطلوب و ریشه مربع متوسط معیار معادل 78 درصد حاصل شد.

برآورد دمای سطح زمین در پهنه وسیع از طریق سنجش از دور، نقصان پایش آن را در ایستگاه های محدود هواشناسی رفع می کند. الگوریتم توازن انرژی سطح زمین (سبال)، در اکثر نقاط دنیا برای برآورد دما در سطح مورد استفاده قرار گرفته است. هدف این تحقیق، به دست آوردن دمای سطح زمین و بررسی ارتباط آن با عوامل جغرافیایی نظیر ارتفاع، شیب، جهات جغرافیایی، لیتولوژی و مورفومتری برخی از لندفرم ها در مخروط آتشفشانی تفتان می باشد.بنابراین، با اعمال الگوریتم سبال بر تصویر ماهواره ای ETM+ سال 2011، نقشه حرارتی منطقه تهیه شد. بدین منظور برای اجرای این روش، رادیانس حرارتی تصحیح شده (Rc)، گسیلمندی سطحی در باند حرارتی ( e)، رادیانس طیفی (Ll)، بازتابندگی در هر باند ( rl) وآلبدوی سطحی (a) نیز محاسبه شده است.نقشه خط الراس ها و خط القعرها بر اساس روش بررسی منحنی میزان های منطقه از طریق نقشه توپوگرافی و Google Earth ترسیم و نقشه مدل رقومی ارتفاع، شیب، لیتولوژی، جهات جغرافیایی و مورفولوژی در محیط نرم افزار ArcGIS تهیه گردید. سپس با انطباق و همپوشانی نقشه های مذکور با نقشه دمای سطح زمین و استفاده از تحلیل توابع آمار منطقه ای، دمای سطح زمین در هر طبقه ارتفاعی، شیب، جهت جغرافیایی، سازند و لندفرم های خاص محاسبه گردید. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ارتباط معنی داری بین ارتفاع، شیب و جهت شیب با دمای سطح زمین (به ترتیب 0.44، -0.65، r=-0.76) وجود دارد، و در میزان دمای سطحی مخروط، جهات جغرافیایی نقش بسیار مهمی را ایفا می نمایند، به طوری که کم ترین میانگین دما در جهت غربی و بیش ترین میانگین دما در جهت شرقی به چشم می خورد. به علاوه سازندها و لندفرم هایی که کم ترین و بیش ترین دما را دارا هستند نیز در این جهات قرار دارند.علاوه بر این، حداقل و حداکثر دمای سطح زمین به ترتیب در سازندهای Qa3 (آندزیت جدید) و Q1u (سیلت استون و گل سنگ با میان لایه های توف آندزیتی) به چشم می خورد. بنابراین با در نظر گرفتن شرایط دمایی در جهات جغرافیایی و سازندهای مختلف، می توان به کاشت محصولات کشاورزی سازگار و برنامه ریزی محیطی مناسب اقدام نمود.